Over graftoerisme in Banff

In het centrum van het mooie kustplaatsje Banff, omgeven door parkeerplaatsen, woningen en een Tesco-supermarkt, bezoek ik maandagmorgen het geheel ommuurde middeleeuwse kerkhof.

De dood is hier opgenomen in het straatbeeld en fungeert zelfs als een soort toeristische attractie. Alhoewel ik vooralsnog de enige toerist ben die hier tussen de stenen rondstruint en de teksten op verweerde met mos begroeide stenen probeert te ontcijferen. En een vreugdedansje maak als ik een stukje kerkhof ontdek waar de tand des tijds genadeloos heeft toegeslagen.
Dit verblijf hier in het Verenigd Koninkrijk heeft me definitief getransformeerd tot een kerkhoffetisjist. Niet dat ik onoirbare dingen doe op zo’n kerkhof, maar ik vind het fascinerend om de geschiedenis van de dood terug te zien op zo’n begraafplaats. Ik hou van de symboliek op sommige stenen en de teksten die worden gebruikt. Als iemand is overleden, staat er dat ie vertrokken is. ‘He departed life’. Naar een betere plek waarschijnlijk, denk ik. Ik vind het mooi om te lezen. Net als het gebruik van het woord ‘spouse’, echtgenote. Een heerlijk woord.

De term Middeleeuwen die gebruikt wordt voor deze begraafplaats in Banff, dekt de lading niet. Op school leerden we vroeger dat de Middeleeuwen van grofweg 500 tot 1500 duurden. Nu valt op die periodisering wel wat af te dingen, maar graven van voor 1500 zie ik hier niet. Waarschijnlijk is dat er hier in de Middeleeuwen werd begraven, maar dat die graven in een ver verleden geruimd zijn en niet meer bestaand. Nergens zie ik informatieborden die een dergelijke theorie staven. Wel wordt er bij de ingang vermeld dat er behalve de begraafplaats ook restanten te vinden zijn van St. Mary’s Kirk. In het midden van de begraafplaats is inderdaad iets terug te vinden dat op een iets groter gebouw lijkt. In en rondom de kerk begraven was vroeger de praktijk.
Het hele terrein is overigens weer een fraai voorbeeld van een begraafplaats in verval. Alhoewel deze nog wel wordt onderhouden. Het gras wordt gemaaid, onkruid wordt weggehaald en soms wordt een steen vervangen. Gelukkig komen ze niet aan het mos op de stenen en is er voor de toerist geïnteresseerd in verval en ondergang waaronder ik mijzelf schaar, genoeg te genieten. De middeleeuwse begraafplaats met kerk in Banff is een openlucht museum geworden. De herinnering aan echte mensen die hier ooit begraven zijn, is vervluchtigd. Zij zijn toegetreden tot de geschiedenis. Maar de opschriften en wijsheden die ik op de grafstenen tegenkom, zijn ook vandaag de dag nog steeds waardevol en ‘food for thought’.

2 reacties op “Over graftoerisme in Banff

  1. Ide Lustig Beantwoorden

    Dag John,
    lees je blog met interesse.
    N.a.v. je beschrijving van het oude kerkhof leek het volgende gedicht wel toepasselijk:
    Not Waving but Drowning
    Stevie Smith, 1902 – 1971

    Nobody heard him, the dead man,
    But still he lay moaning:
    I was much further out than you thought
    And not waving but drowning.

    Poor chap, he always loved larking
    And now he’s dead
    It must have been too cold for him his heart gave way,
    They said.

    Oh, no no no, it was too cold always
    (Still the dead one lay moaning)
    I was much too far out all my life
    And not waving but drowning.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *